Oorsprong
De rode panda komt oorspronkelijk uit de uitgestrekte berggebieden van Azië. Vooral in het oosten van de Himalaya en het zuidwesten van China leeft dit bijzondere dier. Ook in Nepal, Bhutan en delen van Myanmar voelt het zich thuis. De naam panda kreeg het veel eerder dan zijn grote zwart-witte naamgenoot. Toen westerse onderzoekers het dier in de negentiende eeuw ontdekten, noemden zij het de eerste panda. De grote panda kreeg pas later diezelfde naam.
Verspreiding
De rode panda kiest zijn leefomgeving zorgvuldig. Hij leeft het liefst in gemengde bossen waar bamboe groeit en waar de temperatuur mild blijft. De hoogte waarop hij voorkomt ligt vaak tussen de 2200 en 4800 meter. Daar vindt hij rust, schaduw en voedsel in overvloed. Zijn verspreidingsgebied is echter versnipperd, want bossen verdwijnen langzaam. Hierdoor raken veel panda’s geïsoleerd van elkaar en wordt voortplanting moeilijker.
Voeding
De rode panda is dol op bamboe. Meer dan negentig procent van zijn dieet bestaat uit de jonge scheuten en bladeren van deze plant. Toch is hij niet volledig vegetarisch. Hij eet ook vruchten, bessen, insecten en af en toe kleine knaagdieren of vogeleieren. Zijn spijsvertering lijkt meer op die van een vleeseter dan van een planteneter. Daarom moet hij bijna voortdurend eten om genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen. Op een dag kan hij tot vier kilo bamboe verorberen.
Leefgebied
In de dichte loof- en naaldbossen van Azië vindt de rode panda beschutting in bomen. Hij klimt gemakkelijk met zijn scherpe klauwen en flexibele enkels. De takken bieden hem bescherming tegen roofdieren en een veilige plek om te slapen. Overdag rust hij hoog in de bomen, ’s nachts gaat hij op zoek naar voedsel. Zijn oranje-rode vacht valt op, maar tussen de herfstkleuren van de bladeren is hij verrassend goed gecamoufleerd.
Bedreigingen
De rode panda kampt met meerdere gevaren. De grootste bedreiging is ontbossing. Landbouw, houtkap en bosbranden verkleinen zijn leefgebied drastisch. Ook stroperij vormt een probleem, want zijn dichte pels is gewild. In sommige regio’s wordt het dier bovendien gevangen en illegaal als huisdier gehouden. Klimaatverandering maakt de situatie erger. Stijgende temperaturen verschuiven de groeigebieden van bamboe naar grotere hoogtes, waar minder ruimte overblijft.
Levensduur
In het wild wordt de rode panda gemiddeld acht tot tien jaar oud. In dierentuinen kan dat oplopen tot vijftien jaar dankzij regelmatige zorg en een veilig leefgebied. De dieren worden geslachtsrijp rond hun achttiende maand. Ze zetten hun nageslacht meestal in de late lente op de wereld, wanneer het voedselaanbod piekt.
Kraamtijd
De draagtijd van een rode panda duurt ongeveer vier en een halve maand. Het vrouwtje bouwt verschillende nestplaatsen in bomen of dichte struiken. Ze bevalt meestal van één tot vier jongen, die blind en hulpeloos ter wereld komen. Ze blijven ruim drie maanden bij hun moeder voor ze de wereld voorzichtig gaan verkennen. De vader speelt hierbij nauwelijks een rol. De jongen leren al snel klimmen en hun voedsel zoeken, maar blijven vaak nog lang in de buurt van hun moeder.
Uiterlijk
De rode panda is kleiner dan veel mensen denken. Hij weegt gemiddeld zes kilo en is ongeveer zestig centimeter lang, met een opvallend pluimige staart van nog eens vijftig centimeter. Zijn ronde kop, witte snuit en donkere beentjes geven hem een bijna speelgoedachtig uiterlijk. Toch is het een vlug en zelfstandig dier dat uitstekend kan overleven in zijn koele bergwereld. Zijn staart dient als evenwichtsorgaan bij het klimmen en als warme deken tijdens koude nachten.
Leefwijze
De rode panda leeft meestal alleen. Elk dier heeft zijn eigen territorium dat hij markeert met geursporen. Alleen tijdens de paartijd zoeken mannetje en vrouwtje elkaar op. Buiten die periode vermijden ze contact. Ze communiceren met zachte piepgeluiden en lichaamstaal. Ondanks zijn rustige aard is de rode panda opmerkelijk behendig. Hij beweegt zich geruisloos door de bomen, altijd op zoek naar nieuw voedsel en veilige rustplekken.
Met zijn unieke uiterlijk en rustige levensstijl blijft de rode panda een symbool voor kwetsbare schoonheid in de natuur. Zijn toekomst hangt af van het behoud van de bossen die hij zijn thuis noemt.