Oorsprong
De koala is een van de meest herkenbare dieren ter wereld. Dit buideldier komt oorspronkelijk uit Australië en leeft uitsluitend op dat continent. Ooit kwam het dier voor in grote delen van oostelijk en zuidelijk Australië, maar tegenwoordig is zijn verspreidingsgebied kleiner. Vooral de staten Queensland, New South Wales, Victoria en Zuid-Australië herbergen nog populaties.
Leefgebied
De koala leeft in eucalyptusbossen, waar het dier bijna zijn hele leven in bomen doorbrengt. Elke koala heeft een eigen territorium dat hij zelden verlaat. De grootte daarvan hangt af van de voedselkwaliteit en de dichtheid van de bomen. Een volwassen mannetje kan een gebied van tien hectare bewonen. De koala springt van tak naar tak, slaapt vaak meer dan negentien uur per dag en kiest zorgvuldig de bomen waarin hij rust.
Voeding
Koala’s eten uitsluitend eucalyptusblaadjes, een voeding die voor de meeste dieren giftig is. Hun spijsverteringsstelsel bevat speciale bacteriën die de giftige stoffen afbreken. Omdat eucalyptusblaadjes weinig energie leveren, bewegen koala’s langzaam en slapen ze veel om hun energie te sparen. Ze drinken zelden water, omdat ze het meeste vocht uit hun voedsel halen. Alleen tijdens extreme hitte zoeken ze extra water, wat in droge periodes steeds vaker voorkomt.
Herkenning
Koala’s zijn gemakkelijk te herkennen aan hun dikke grijze vacht, ronde oren en grote zwarte neus. Hun lichaam is stevig, met scherpe klauwen waarmee ze goed kunnen klimmen. De zachte, wollige uitstraling maakt ze geliefd bij toeristen, al zijn ze in werkelijkheid solitaire dieren die contact met mensen liever vermijden. Een lage brom of gegrom dient vaak als waarschuwing wanneer een soortgenoot te dichtbij komt.
Leefwijze
De koala leeft solitair en is vooral ’s nachts actief. Mannetjes markeren bomen met een geurklier op hun borst om hun territorium af te bakenen. Tijdens het paarseizoen, dat in het zuidelijk halfrond van september tot maart loopt, laat het mannetje zijn aanwezigheid horen met luide roepen. Na een draagtijd van ruim vijfendertig dagen kruipt het piepkleine jong, ter grootte van een boon, de buidel van de moeder in. Daar blijft het een halfjaar voordat het de buitenwereld verkent. Moeder en jong vormen een hechte band tot het kleintje zelfstandig wordt.
Bedreigingen
De toekomst van de koala is onzeker. Door ontbossing verliezen ze leefgebied, vooral door landbouw, stedelijke groei en houtkap. Daarbovenop hebben de zware natuurbranden van de afgelopen jaren hele populaties verwoest. In 2019 en 2020 zijn honderdduizenden hectares bos in vlammen opgegaan, met een groot verlies aan dieren. Ook ziekten, zoals chlamydia bij koala’s, vormen een ernstige bedreiging. Verkeersongelukken en aanvallen door honden zorgen voor extra druk op de populatie.
Leeftijd
In het wild wordt een koala gemiddeld tien tot vijftien jaar oud. In gevangenschap kunnen ze iets langer leven, mits ze de juiste zorg krijgen. Hun kwetsbaarheid is groot: een kleine verandering in klimaat of voedselkwaliteit kan de overlevingskansen van hele kolonies beïnvloeden.
Toekomst
Australië zet zich in om de soort te beschermen. Er worden herstelprogramma’s opgezet om bossen te herplanten en corridors aan te leggen tussen leefgebieden. Tegelijk groeit de bewustwording bij de bevolking over het belang van natuurbehoud. Ondanks dat het dier in 2022 op de lijst van bedreigde diersoorten werd geplaatst, is er hoop. Met gecoördineerde inspanningen kunnen koala’s overleven in een steeds veranderend klimaat. Hun toekomst hangt af van de balans tussen mens en natuur.
Met hun zachte blik en rustige aard blijft de koala een symbool van Australië. Toch herinnert zijn strijd om te overleven ons eraan hoe kwetsbaar zelfs het meest geliefde dier kan zijn wanneer zijn leefomgeving verdwijnt.